Η διπλωματική εργασία που δημοσιεύουμε εδώ παρουσιάστηκε από τους Μάνο Σκούφογλου και Χριστίνα Πάλλιου στην Αρχιτεκτονική ΕΜΠ τον Ιούλιο του 2008 με επιβλέπουσες τις καθηγήτριες Θεανώ Φωτίου και Μαρία Μαντουβάλου. Το πεδίο της διερεύνησης στην καρδιά του κέντρου της Αθήνας, ορίζεται από το τρίγωνο των οδών Ευριπίδου, Αθηνάς και Πειραιώς. Η συγκεκριμένη περιοχή, ανάμεσα στο Μεταξουργείο και το Ψυρρή, δεν έχει υποστεί κανενός είδους εξευγενισμό, φιλοξενεί πολλούς μετανάστες και θεωρείται «υποβαθμισμένη». Χαρακτηρίζεται από ανομοιογένεια, μικρή αναλογικά χρήση κατοικίας, πολλές (και άτυπες) εμπορικές δραστηριότητες και σημαντικά αστικά κενά: ενώ τα ισόγεια των κτιρίων και ο παρακείμενος δημόσιος χώρος χαρακτηρίζονται από έντονη πυκνότητα χρήσεων, οι όροφοι των κτιρίων έχουν σε κάποιο βαθμό εγκαταλειφθεί.
Σε ό,τι αφορά τη σχεδιαστική πρόταση, στον άξονα που συνδέει τη Βαρβάκειο αγορά με την πλατεία Κουμουνδούρου, επιλέγονται πέντε κενά ή σχεδόν κενά κτίρια στα οποία πραγματοποιούνται εκτεταμένες μετασκευές ενώ εγκαθίστανται νέες χρήσεις. Παράλληλα σχεδιάζεται η σύνδεσή τους που σημαίνεται με φυτεύσεις και στοιχεία αστικού εξοπλισμού. Το αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο είναι απλό (μεταλλικά πλέγματα, στήλες από επιμήκη παράθυρα, χρωματιστά στοιχεία εισόδου) και λαμβάνεται ιδιαίτερη φροντίδα ώστε ο σχεδιασμός να απευθύνεται στους σημερινούς κάτοικους και επισκέπτες της περιοχής, μετανάστες και ντόπιους, και όχι σε άλλες, οικονιμικά ανώτερες κοινωνικές ομάδες, οι οποίες θα εποικίσουν την περιοχή, όπως αντιλαμβάνεται συνήθως ο κυρίαρχος λόγος την «αναβάθμιση». Πρόκειται για μία πρόταση που επιχειρεί να αντιμετωπίσει τις τάσεις ερήμωσης του κέντρου και τον κοινωνικό αποκλεισμό, χωρίς να καταφεύγει στην κοινωνική ισοπέδωση του εξευγενισμού. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ζητήματα υποβάθμισης – εξευγενισμού στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας: Σχεδιάζοντας στον ιστό Ευριπίδου – Αθηνάς – Πειραιώς»















