Ψήφισμα του δ.σ. του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης για το 1ο Γυμνάσιο Λαγκαδά

Το διοικητικό συμβούλιο του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης εξέδωσε το απόφαση-ανακοίνωση ενάντια στην κατεδάφιση του εμβληματικού έργου των Γιαννάκη και Φατούρο, το κτίριο του 1ου Γυμνασίου Λαγκαδά. Το κτίσμα αποτελεί ένα σπάνιο δείγμα μεταπολεμικού μοντερνισμού, με επιρροές από το ρεύμα του ιαπωνικού μεταβολισμού αλλά και του σύγχρονού του στρουκτουραλισμού, όπως είχε αρχίσει να εκφράζεται τη συγκεκριμένη περίοδο μέσω αρχιτεκτόνων όπως ο Aldo Van Eyck.

Ακολουθεί το κείμενο του ψηφίσματος:

Το 1ο Γυμνάσιο Λαγκαδά αποτελεί ένα εξέχον δείγμα του μεταπολεμικού μοντερνισμού στην Ελλάδα, σε ευθείς συσχετισμούς με τις τότε τρέχουσες τάσεις της διεθνούς αρχιτεκτονικής, ιδιαίτερα στην ειδική κατηγορία των σχολικών κτιρίων. Η δε αξία και το βάθος της συνεργασίας των δύο μελετητών σε παρόμοια έργα έχει εκτιμηθεί διαχρονικά από την αρχιτεκτονική κοινότητα.

Οι τρέχουσες προτεραιότητες πανευρωπαϊκά σχετικά με την διαχείριση του δομημένου περιβάλλοντος είναι:

• η διατήρηση και αξιοποίηση του υπάρχοντος κτιριακού αποθέματος,
• η επανάχρηση του ήδη κτισμένου χώρου για την προστασία του περιβάλλοντος,
• η προστασία και ανάδειξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και η προώθηση των τοπικών ταυτοτήτων,
• η αναγνώριση της μοντέρνας αρχιτεκτονικής ως μέρος του ιστορικού παρελθόντος.

Βάση των αποφάσεων λοιπόν πρέπει να είναι η διαφύλαξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του Μοντέρνου Κινήματος (και ιδιαίτερα της συγκεκριμένης ελληνικής εκδοχής του, ως τοπικό ιδίωμα με ιδιάζουσες αισθητικές αξίες) και η πολιτιστική διαχείριση με επιστημονική τεκμηρίωση του ελάχιστου εναπομείναντος αποθέματος κτηρίων του.

Αστοχίες της αρχικής κατασκευής από τον Ο.Σ.Κ. και η διαχρονική αμέλεια της πολιτείας (κυβερνήσεων και δημοτικών αρχών) που οδήγησαν στα σοβαρά δομικά και στατικά προβλήματά του, δεν μπορούν να αποτελούν άλλοθι για την παράκαμψη των παραπάνω προτεραιοτήτων.

Με βάση τα παραπάνω, ως Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης:

• Ζητάμε την εκπόνηση μιας πλήρους διεπιστημονικής μελέτης αποκατάστασης του κτηρίου, για να στεγάσει τη σχολική χρήση για την οποία προγραμματίστηκε, ενσωματώνοντας και όλες τις τρέχουσες προδιαγραφές για τα σχολικά κτήρια. Μόνο έτσι, η τελική απόφαση θα είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη, πολιτιστικά δίκαιη και περιβαλλοντικά βιώσιμη.
• Στηρίζουμε τα αιτήματα φορέων προς τα αρμόδια υπουργεία ΥΠΕΝ και ΥΠΠΟ για χαρακτηρισμό του κτηρίου ως διατηρητέου / νεότερου ακινήτου μνημείου, με τις προβλέψεις των νόμων 4067/2012 και 4858/2021.
• Ταυτόχρονα, θεωρούμε ότι η εξεύρεση μιας αξιοπρεπούς προσωρινής λύσης για τη στέγαση του 1ου Γυμνασίου Λαγκαδά (που επί έξι 6 χρόνια στεγάζεται σε kibo στην αυλή του σχολείου) σε ασφαλή και βιώσιμο χώρο καθ’ όλη τη διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών, είναι σημαντική παράμετρος για την συνολική επιτυχία του εγχειρήματος.