Διακήρυξη της Αριστερής Κίνησης Εργαζόμενων Αρχιτεκτόνων για τις εκλογές του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ (Κυριακή 10/5/2026)
Η Αριστερή Κίνηση Εργαζόμενων Αρχιτεκτόνων (ΑΚΕΑ) είναι συλλογικότητα αρχιτεκτόνων/ισσών που παρεμβαίνει στον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων, αλλά η δράση της δεν περιορίζεται εκεί, καθώς επιδιώκει να έχει παρουσία σε χώρους εργασίας, κινήματα πόλης, χώρου και περιβάλλοντος και σε πεδία όπου η αρχιτεκτονική υπερασπίζεται τον κοινωνικό της χαρακτήρα. Τα μέλη της ΑΚΕΑ συμμετέχουν επιπλέον σε πολιτικές οργανώσεις, κινήσεις γειτονιάς, εργατικά σχήματα, φεμινιστικές συλλογικότητες και αλλού. Επιδιώκουμε να λειτουργούμε αμεσοδημοκρατικά, προσπαθούμε να συνενώσουμε διαφορετικές οπτικές της ριζοσπαστικής αριστεράς και του ανταγωνιστικού κινήματος, από τις καθημερινές μάχες και τα άμεσα ζητήματα των εργαζόμενων του κλάδου, ως τη διεκδίκηση ενός απελευθερωτικού οράματος ενάντια στην καπιταλιστική βαρβαρότητα. Δεν θέλουμε να δουλεύουμε για μια οικονομική ανάπτυξη σε βάρος της κοινωνικής πλειοψηφίας και του περιβάλλοντος, για το αρχιτεκτονικό περιτύλιγμα της πολυτελούς κατανάλωσης των πλουσίων, μπλεγμένοι/ες σε μια ψηφιακή γραφειοκρατία για εισπρακτικούς και κοινωνικά άχρηστους σκοπούς, ως «ουδέτεροι» διαχειριστές-τεχνοκράτες μιας όλο και πιο αβίωτης πόλης. Διεκδικούμε μια αξιοβίωτη ζωή σε μια αξιοβίωτη πόλη.
Ενάντια σε έναν κόσμο επιβολής της βαρβαρότητας
Η παγκόσμια ραγδαία αύξηση των ανισοτήτων, η άνοδος της ακροδεξιάς, ο πολλαπλασιασμός των ιμπεριαλιστικών πολέμων και των ένοπλων συγκρούσεων, καθώς και η κατάργηση ακόμα και των επικλήσεων στο διεθνές δίκαιο, διαμορφώνουν ένα ζοφερό τοπίο στη σημερινή πλανητική συγκυρία, με εμβληματική στιγμή τον γενοκτονικό πόλεμο που εξαπέλυσε το Ισραήλ στη λωρίδα της Γάζας. Κατά τη γνώμη μας, τα παραπάνω δεν είναι αποτελέσματα απλά της μίας ή της άλλης πολιτικής διαχείρισης, αλλά εκδήλωση της κρίσης του σημερινού βάρβαρου καπιταλισμού. Όσο και αν φαίνεται σήμερα δύσκολο, μοναδική απάντηση είναι η άνοδος της οργάνωσης και των διεκδικήσεων της κοινωνικής πλειοψηφίας των εκμεταλλευόμενων ενάντια στους εκμεταλλευτές, σε ανατολή και δύση, παγκόσμιο βορρά και παγκόσμιο νότο.
Στην Ελλάδα η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ασκεί μια νεοφιλελεύθερων οικονομικών μέτρων που αυξάνουν τις ανισότητες και εξυπηρετούν τα συμφέροντα διάφορων ιδιωτικών ολιγοπωλίων, σε βάρος της κοινωνικής πλειοψηφίας, σε συνδυασμό με αυταρχικά μέτρα ακροδεξιάς απόχρωσης, με στόχο την καταστολή των αντιδράσεων στις παραπάνω πολιτικές και στην κλεπτοκρατική διαχείριση του κράτους. Η κοινοβουλευτική αντιπολίτευση, απαξιωμένη κοινωνικά από την εφαρμογή επίσης αντιλαϊκών κυβερνητικών πολιτικών σε προηγούμενες περιόδους, ούτε θέλει ούτε μπορεί να ανατρέψει την κατάσταση. Απλά επιδιώκει μια κάπως διαφορετική διαχείριση των ίδιων γενικών πολιτικών κατευθύνσεων.
Όμως καμία κυβερνητική διαχείριση της κυρίαρχης πολιτικής δεν πρόκειται να βελτιώσει τη θέση μας, καθώς για να κερδίσουμε εμείς, πρέπει να χάσει το κεφάλαιο. Έτσι σήμερα, περισσότερο ίσως από ποτέ, φαίνεται ότι κοινοβουλευτική διέξοδος δεν υπάρχει και αναγκαία προϋπόθεση κάθε δυνατότητας ανατροπής και συλλογικής βελτίωσης της ζωής μας είναι η ανάπτυξη και η ενίσχυση των κινημάτων από τα κάτω. Ως ΑΚΕΑ θέλουμε πάνω από όλα να συμβάλουμε σε αυτόν τον στόχο. Γι’ αυτό η δράση μας στον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων δεν θέλουμε να περιορίζεται στα θέματα που αφορούν τους/τις αρχιτέκτονες/ισσες αλλά να επεκτείνεται σε κάθε μεγάλο πολιτικό ζήτημα που απασχολεί την κοινωνία.
Για το δικαίωμα στην κατοικία και το δικαίωμα στην πόλη
Αντιλαμβανόμαστε τον κοινωνικό ρόλο του/της αρχιτέκτονα/ισσας μέσα από το πολιτικό περιεχόμενο του σχεδιασμού, που αποτελεί αντικείμενο της δουλειάς μας. Μαζί με τα κοινωνικά κινήματα για την πόλη, τον χώρο και το περιβάλλον, των οποίων θέλουμε να αποτελούμε μέρος, υπερασπιζόμαστε κάθε ελεύθερο, ανοιχτό, δημόσιο χώρο πράσινου από την επιχειρηματική εκμετάλλευση με σκοπό το κέρδος, τα υποδείγματα κοινωνικής αυτοδιαχείρισης έναντι των επιθέσεων του κράτους, καθώς και το ευρύτερο κοινωνικό συμφέρον έναντι του στενού συντεχνιακού.
Διεκδικούμε το δικαίωμα στην κατοικία, σε μια εποχή που οι πολιτικές προσέλκυσης επενδύσεων στον τομέα της κατοικίας την έχουν καταστήσει προϊόν πολυτελείας για ένα όλο και αυξανόμενο ποσοστό του πληθυσμού, την ίδια στιγμή που κατασχέσεις και πλειστηριασμοί συντελούν στην υφαρπαγή ακόμα και της πρώτης κατοικίας των χαμηλότερων οικονομικών στρωμάτων από το μεγάλο κεφάλαιο. Παράλληλα, διεκδικούμε το δικαίωμα στην πόλη, αλλά και στην ύπαιθρο, κόντρα στις διαδικασίες του πολεοδομικού εξευγενισμού και της τουριστικοποίησης, που εκτοπίζουν τα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα, καταστρέφουν το περιβάλλον, μετατρέπουν τις διακοπές σε προνόμιο και οδηγούν σε ένα δυστοπικό μελλοντικό τοπίο οξυμένων κοινωνικών και χωρικών ανισοτήτων.
Για την υπεράσπιση των αναγκών και των δικαιωμάτων μας
Ως ΑΚΕΑ επιζητούμε να εκφράσουμε τις ανάγκες και τα δικαιώματα των συναδέλφων/ισσων που ζουν από τη δουλειά τους, με έμφαση στο πιο καταπιεσμένο κομμάτι των νέων, μισθωτών στον ιδιωτικό τομέα αλλά και στους/τις εργαζόμενους/ες στο δημόσιο, στην εκπαίδευση και στην έρευνα, καθώς και τους/τις αυτοαπασχολούμενους/ες που προσπαθούν να ζήσουν από τη δουλειά τους. Σε αντίθεση με τις άγονες συντεχνιακές αντιπαραθέσεις που συχνά κυριαρχούν σε επιστημονικούς συλλόγους και επαγγελματικά επιμελητήρια, το ζητούμενο για εμάς είναι να βρούμε εκείνα τα πολιτικά αιτήματα και τις διεκδικητικές πρακτικές που θα ενώσουν όλες τις παραπάνω κατηγορίες αρχιτεκτόνων/ισσών αλλά και τους/ις εργαζόμενους/ες αρχιτέκτονες/ισσες με τους/ις εργαζόμενους/ες όλων των άλλων ειδικοτήτων μηχανικών και τεχνικών, καθώς και την εργαζόμενη κοινωνική πλειοψηφία ευρύτερα, ενάντια στις πολιτικές των κυβερνήσεων, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του κεφαλαίου. Με αυτή την έννοια σκεφτόμαστε πρώτα σαν εργαζόμενοι/ες και μετά σαν αρχιτέκτονες/ισσες.
- Για τους/τις μισθωτούς/ες του ιδιωτικού τομέα: Καθώς το σημερινό είδος οικονομικής ανάπτυξης περιλαμβάνει τους κλάδους της μελέτης και της κατασκευής, με έμφαση στην κατοικία ως επενδυτικό προϊόν και τις τουριστικές αναπτύξεις, το πρόβλημα στην αγορά εργασίας του ιδιωτικού τομέα δεν αφορά στην ανεργία όπως την περίοδο της κρίσης, αλλά στους όρους εργασίας. Η έλλειψη Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, οι χαμηλές αμοιβές και τα εξαντλητικά ωράρια, η εργοδοτική αυθαιρεσία αποτελούν την καθημερινότητα στον κλάδο. Το ίδιο και η αλλοτρίωση στην εργασία, όταν σχεδιάζουμε λ.χ. πολυτελείς χώρους που απευθύνονται αποκλειστικά σε πλούσιους ή τουρίστες, ως υποαμοιβόμενοι/ες μισθωτοί/ες αρχιτέκτονες/ισσες που δεν έχουμε πρόσβαση σε προσιτή κατοικία, ή όταν εξαναγκαζόμαστε να συμμετέχουμε σε μεγάλα έργα που λειτουργούν καταστροφικά για το τοπίο, το περιβάλλον και τον κοινωνικό ιστό. Ως ΑΚΕΑ στηρίζουμε τους αγώνες των εργαζόμενων αρχιτεκτόνων/ισσων ενάντια στην εργοδοτική αυθαιρεσία και επιδιώκουμε έναν Σύλλογο Αρχιτεκτόνων αλληλέγγυο, που θα συντονίζεται και με τις διεκδικήσεις του Σωματείου Μισθωτών Τεχνικών.
- Για τους/τις εργαζόμενους/ες στο πανεπιστήμιο και την έρευνα, που εργάζονται σε ένα δημόσιο πανεπιστήμιο το οποίο δέχεται συστηματική επίθεση, είτε με την προσπάθεια επιβολής μαζικών διαγραφών φοιτητών/τριών σε όφελος και των ιδιωτικών κολλεγίων, που εσχάτως μετονομάστηκαν σε ιδιωτικά «πανεπιστήμια», είτε με τη μετατροπή του συχνά σε πεδίο επίδειξης της βίας και της καταστολής του αστυνομικού κράτους.
- Για τους/τις μισθωτούς/ες του δημόσιου τομέα που έρχονται όλο και πιο έντονα αντιμέτωποι/ες με τη διαδικασία της αξιολόγησης. Αυτή δεν αποτελεί ουδέτερο εργαλείο, αλλά βασικό μηχανισμό προώθησης της εμπορευματοποίησης, της κατηγοριοποίησης και της πειθάρχησης στο δημόσιο, μεταθέτοντας τις ευθύνες για τη διάλυση των υπηρεσιών στους/στις ίδιους/ες τους/τις εργαζόμενους/ες. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση κλιμακώνει την επίθεση, επιχειρώντας να επιβάλει τη συμμόρφωση ακόμα και μέσω πειθαρχικών διώξεων για τη μη συμμετοχή σε αυτή, αμφισβητώντας στην πράξη το δικαίωμα στην απεργία, ανοίγοντας ταυτόχρονα τη συζήτηση για την άρση της μονιμότητας στο δημόσιο.
- Για τους/τις ελεύθερους επαγγελματίες: Η κυρίαρχη πολιτική, όπως προκύπτει από τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις υποδείξεις διάφορων διεθνών οργανισμών (ΟΟΣΑ, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα), επιδιώκει τη συγκέντρωση του κλάδου σε λίγες μεγάλες επιχειρήσεις και τη μετατροπή των αυτοαπασχολούμενων σε μισθωτούς, ή στην καλύτερη περίπτωση σε υπεργολάβους τους. Η πολιτική αυτή εφαρμόζεται από τις ελληνικές κυβερνήσεις με την εισαγωγή απαιτήσεων όπως συστήματα πιστοποίησης ποιότητας, τζίρος προηγούμενων ετών και επαγγελματικές ασφαλίσεις, ξεκινώντας από τα δημόσια έργα, αλλά και με μέτρα όπως η κατάργηση των ελάχιστών αμοιβών και η πρόσφατη άδικη κατά τεκμήριο φορολόγηση, ακόμα και ανύπαρκτων εισοδημάτων. Σε όλα τα παραπάνω, για τους/ις ελεύθερους επαγγελματίες αρχιτέκτονες/ισσες έρχονται να προστεθούν και οι καταχρηστικές πρακτικές των εταιρειών λογισμικού σχεδίασης, οι οποίες προσπαθούν να επιβάλουν εκβιαστικά ένα συνδρομητικό μοντέλο με μονομερείς αυξήσεις. Στην κατεύθυνση αυτή, ο ΣΑΔΑΣ-Τμήμα Αττικής έχει ήδη επιχειρήσει να απαντήσει με μία σειρά πρωτοβουλιών, όπως η προώθηση του ελεύθερου λογισμικού ανοιχτού κώδικα και η αναζήτηση και νομικών απαντήσεων στους καταχρηστικούς και εκβιαστικούς ελέγχους. Επιδιώκουμε ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων να ξεδιπλώσει πλήρως τις παραπάνω πρωτοβουλίες κατά τη διάρκεια της επόμενης θητείας.
Για έναν Σύλλογο Αρχιτεκτόνων εστία αντίστασης, δημιουργίας και συλλογικότητας
Επιδιώκουμε ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων να γίνει μια εστία αντίστασης, δημιουργίας και συλλογικότητας των μελών του, στους αντίποδες ενός υβριδίου ημι-κρατικού οργανισμού, επιχείρησης και μηχανισμού προώθησης των συμφερόντων του μεγάλου κεφαλαίου, όπως είναι το ΤΕΕ. Διεκδικούμε έναν Σύλλογο με ταξική οπτική στο πλευρό των εργαζόμενων μελών του, των κινημάτων και της κοινωνικής πλειοψηφίας, σε αντίθεση με έναν μηχανισμό αδράνειας, απραξίας και ορισμού εκπροσώπων σε κρατικά όργανα, που στην καλύτερη περίπτωση θα επιδίδεται σε λόμπινγκ στους φορείς της εξουσίας, υπερασπιζόμενος στενά συντεχνιακά συμφέροντα.
Η απόλυτη διαφάνεια και δημοκρατική λειτουργία του, είναι το ελάχιστο που θα μπορούσε να ζητήσει κανείς. Από εκεί και πέρα, θεωρούμε ότι ο ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ θα μπορούσε να παρέμβει στις διαδικασίες παραγωγής του δομημένου χώρου, όπως είναι και η περίπτωση της ρύθμισης του χώρου μέσω της εκπόνησης των ΤΠΣ-ΕΠΣ, και να μην αφήνει μόνο το ΤΕΕ να αναλαμβάνει το ρόλο αυτό. Μιλάμε για μια παρέμβαση στην κατεύθυνση της προστασίας του περιβάλλοντος, της αγροτικής γης, των πόρων όπως το νερό, ενάντια στην τουριστικοποίηση των περιοχών προστασίας της φύσης και στην αστικοποίηση των εκτός σχεδίου περιοχών, όπου ειδικά στις τουριστικές περιοχές υφίστανται πιέσεις όχι μόνο από μικρά και μεσαία συμφέροντα αλλά και από τις αναπτύξεις με προνομιακούς όρους του μεγάλου κεφαλαίου μέσω των διάφορων πολεοδομικών εργαλείων του fast track σχεδιασμού. Με τον τρόπο αυτό θα υποστηρίζει έμπρακτα και τους/τις συναδέλφους/ισσες αρχιτέκτονες/ισσες που μέσα από τη δουλειά τους προσπαθούν να εφαρμόζουν τη νομοθεσία υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος, εν μέσω της μεγαλύτερης εσκεμμένης ασάφειας που θα μπορούσε να υπάρξει από μέρους του κράτους.
Κατά τη διάρκεια της θητείας που τελείωσε, ο θετικός πολιτικός συσχετισμός στον ΣΑΔΑΣ-Τμήμα Αττικής, επέτρεψε όχι μόνο τη λειτουργία του στο πλευρό των μελών του και των κοινωνικών κινημάτων, αλλά και την έντονη δραστηριοποίησή του σε όλα τα μέτωπα. Στην αλληλέγγυα δράση, με τη συνέχιση της λειτουργίας του Αλληλέγγυου Εργαστήριου Σχεδίου που διοργανώνει μαθήματα σχεδίου σε μαθητές που δεν μπορούν να ανταποκριθούν οικονομικά. Στη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης με τη συμπαράσταση στον Σύνδεσμο Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών και τον ιστορικό περίπατο στη Γυάρο. Στον επιστημονικό διάλογο με κριτική σκοπιά για την πόλη, το περιβάλλον, τον χώρο και τον σχεδιασμό, με τις εκδηλώσεις παρουσιάσεων βιβλίων και το τριήμερο επιστημονικό συνέδριο για το ζήτημα της κατοικίας, καθώς και άλλα.
Για τη νέα θητεία, τόσο στον ΣΑΔΑΣ Αττικής, όσο και στον ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, στοχεύουμε στη συνέχιση των επιτυχημένων πρωτοβουλιών και διοργανώσεων, σε συνεργασία με όποιον/α μοιράζεται τους ίδιους στόχους. Στην πλήρη ανάπτυξη των πρωτοβουλιών ενάντια στις καταχρηστικές πρακτικές των εταιρειών λογισμικού σχεδίασης. Στην προώθηση δράσεων που δεν πρόλαβαν να υλοποιηθούν στη θητεία που μας πέρασε, όπως η ομαδική έκδοση Δελτίου Ελεύθερης Εισόδου σε αρχαιολογικούς χώρους μουσεία και μνημεία και η έκδοση κάρτας μέλους του Συλλόγου σε σύνδεση με πολιτιστικές δραστηριότητες. Στην αποκατάσταση του κτιρίου των γραφείων του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ στη Βρυσακίου, στη λειτουργία της βιβλιοθήκης του και στην ανάδειξη του αρχείου του. Στην αποκατάσταση του κτιρίου του ξενώνα Στάμου Στούρνα στο Πήλιο, προσπαθώντας να αποκτήσει ζωή και λειτουργία το μοναδικό αυτό κτίριο του Συλλόγου. Στην έκδοση οδηγού για τα εργασιακά δικαιώματα των μισθωτών συναδέλφων/ισσων και στην έκδοση καταλόγου προτεινόμενων αμοιβών αρχιτεκτονικών εργασιών, σε μια προσπάθεια αντιστάθμισης της κατάργησης των ελάχιστων αμοιβών για τους/τις αυτοαπασχολούμενους/ες.
Εννοείται ότι τα παραπάνω δεν είναι υποσχέσεις που θα υλοποιήσει μόνη της κάποια διοίκηση, όπως συνηθίζεται στην αστική πολιτική, αλλά ιδέες-στοχεύσεις, για την πραγματοποίηση των οποίων απαιτείται συνεργασία και δραστηριοποίηση των μελών. Εμείς θα επιχειρήσουμε να τις προωθήσουμε και θα υποστηρίξουμε και κάθε άλλη γόνιμη ιδέα που θα προκύψει σε θετική κατεύθυνση για τον Σύλλογο.
Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων έχει ανάγκη τον καθένα και την καθεμία από εμάς για να γίνει ένα πραγματικό εργαστήρι αγώνα, συλλογικότητας και αναζήτησης σχετικά με το επάγγελμα και το αντικείμενο της αρχιτεκτονικής και της πόλης. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι οι εκλογές του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων δεν μπορούν να αλλάξουν από μόνες τους τη συνολική εικόνα στην κοινωνία και τον κλάδο. Είναι όμως μια πραγματικά σημαντική πολιτική μάχη για τη φυσιογνωμία και το μέλλον του Συλλόγου, που θα κρίνει τη δυνατότητά του να αποτελέσει μια ενεργή, αγωνιστική συλλογικότητα υπεράσπισης των αναγκών και των δικαιωμάτων μας.
Αριστερή Κίνηση Εργαζόμενων Αρχιτεκτόνων 