Το Τμήμα Αττικής του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, σε συνεδρίαση του δ.σ. του τη Δευτέρα 2/3 πήρε την ακόλουθη απόφαση-ανακοίνωση αναφορικά με τις εξελίξεις για τα Προσφυγικά κτίρια στη λεωφόρο Αλεξάνδρας:
Όχι στην εκκένωση των Προσφυγικών Λ. Αλεξάνδρας με το πρόσχημα της «κοινωνικής κατοικίας»
Τον Ιούνιο του 2025 υπογράφηκε προγραμματική σύμβαση μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής, του Υπουργείου Πολιτισμού και της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης, η οποία προβλέπει την ανάπλαση των 4 πρώτων από τα 8 κτιριακά συγκροτήματα των Προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της σύμβασης αυτής, η προκήρυξη του διαγωνισμού για την ανάθεση του έργου θα λάβει χώρα στο πρώτο τρίμηνο του 2026. Η διάρκεια της προγραμματικής σύμβασης ορίστηκε σε επτά έτη από την υπογραφή της (Ιούνιος του 2025), με δυνατότητα παράτασης για τέσσερα ακόμη έτη για την ολοκλήρωση του αντικειμένου της. Η σύμβαση προβλέπει τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών και ξενώνων φιλοξενίας. Στην πραγματικότητα όμως στοχεύει στην εκκένωση της Κοινότητας των Κατειλημμένων Προσφυγικών με στόχο, όπως προκύπτει σύμφωνα με δημοσιεύματα που καταγράφουν τις προθέσεις της Περιφέρειας, την «ενίσχυση της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή λόγω καταλήψεων και φαινομένων αναρχίας σε ορισμένα τμήματα των κτιρίων».
Σήμερα στα Προσφυγικά της Λ. Αλεξάνδρας κατοικούν ήδη πάνω από 400 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων και ιδιαίτερα ευάλωτων ομάδων όπως πρόσφυγες, παιδιά, υπερήλικες, καρκινοπαθείς, κ.ά., συνυπάρχοντας με ιδιωτικές κατοικίες, καθώς το ιδιοκτησιακό καθεστώς του συγκροτήματος είναι μικτό. Η Κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών, η οποία παρουσίασε το εγχείρημά της και στο πρόσφατο συνέδριο του ΣΑΔΑΣ Τμ. Αττικής «Κατοικία σε Κρίση», μεταξύ άλλων στηρίζει άτομα με εξαρτήσεις σε συνεργασία με τις δομές απεξάρτησης του 18 άνω και προσφέρει φιλοξενία σε καρκινοπαθείς και συνοδούς τους, σε συνεννόηση με μέλη του Σωματείου Εργαζομένων του νοσοκομείου «Άγιος Σάββας». Η Κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών δηλώνει ότι είναι σε θέση να προχωρήσει σε περαιτέρω συντήρηση και αποκατάσταση των προσφυγικών, αν της δοθεί η νομική δυνατότητα, με τη συμμετοχή και διακεκριμένων συναδέλφων αρχιτεκτόνων και μηχανικών άλλων ειδικοτήτων.
Όπως προκύπτει από δημοσιεύματα, η χρηματοδότηση την εκκένωσης των προσφυγικών προέρχεται από ευρωπαϊκούς πόρους της Περιφέρειας Αττικής, μέσω του Περιφερειακού ΕΣΠΑ 2021-2027, μετά και από διαβουλεύσεις της Περιφέρειας Αττικής με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι στο σχέδιο έκθεσης της «Ειδικής Επιτροπής για τη Στεγαστική Κρίση στην Ευρωπαϊκή Ένωση», στο οποίο προτείνεται «ο διπλασιασμός των κονδυλίων για προσιτή κατοικία στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών πολιτικών συνοχής», η κύρια πολιτική κατεύθυνση είναι η ενίσχυση του κατασκευαστικού κλάδου για να αυξήσει την προσφορά κατοικίας, ο περιορισμός της ζήτησης είναι εκτός της συζήτησης καθώς «ο έλεγχος των τιμών και οι περιοριστικές παρεμβάσεις στην αγορά είναι αναποτελεσματικές , καθώς προκαλούν αβεβαιότητα, αποθαρρύνουν τις επενδύσεις και αποτρέπουν αυτούς που θα μπορούσαν να δουλέψουν αποτελεσματικά σε όλα τα επίπεδα της διακυβέρνησης ώστε να συμβάλουν στην επέκταση της προσφοράς», ενώ για τις επιπτώσεις των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων στις τιμές της κατοικίας «απαιτούνται περισσότερες αποδείξεις». Επιπλέον πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι μεταξύ άλλων η εκκένωση καταλήψεων στέγης ανά την Ευρώπη, καθώς, με βάση το παραπάνω κείμενο, πρόκειται για «επιθέσεις στην ιδιωτική περιουσία, τις θεμελιώδεις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματά μας, δεδομένης της αδυναμίας των ιδιοκτητών να ανακτήσουν την κατοικία τους, το οποίο έχει ως αποτέλεσμα τη νομική αβεβαιότητα, η οποία με τη σειρά της οδηγεί στη μείωση της προσφοράς».
- Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΑΔΑΣ Τμ. Αττικής, αντιτίθεται στην επικείμενη εκκένωση των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, μέσω της οποίας θα βρεθούν άμεσα στον δρόμο περισσότεροι από 400 άνθρωποι που δεν έχουν που αλλού να πάνε, με το πρόσχημα της κατασκευής «κοινωνικής κατοικίας» μετά από μια δεκαετία. Οι αναπλάσεις αυτές μάλιστα, όπως γίνονται σήμερα, καταλήγουν σε άνοδο των τιμών της γης, της κατοικίας και των ενοικίων, εκδιώκοντας από τις γειτονιές τους κατοίκους και ενοικιαστές για την εγκατάσταση επισκεπτών, τουριστών και ανώτερων οικονομικών στρωμάτων. Η περιοχή της Λεωφόρου Αλεξάνδρας βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο τέτοιων σχεδιασμών, με προγράμματα όπως η λεγόμενη «Διπλή Ανάπλαση».
- Ο ΣΑΔΑΣ Τμ. Αττικής, σε αντίθεση με την τρέχουσα κυβερνητική και ευρωπαϊκή πολιτική, η οποία με πρόσχημα την «κοινωνική κατοικία» επιδοτεί ουσιαστικά τις δραστηριότητες των κατασκευαστικών και τραπεζικών ομίλων, ζητάει την ανάπτυξη προγραμμάτων κοινωνικής – εργατικής – φοιτητικής κατοικίας με αποκλειστικά δημόσιο χαρακτήρα, με ανασύσταση του έργου των Οργανισμών Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ) και Εργατικής Εστίας για την παραγωγή φθηνής και ποιοτικής κατοικίας για τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα και πλήρη νομοθετική προστασία της πρώτης κατοικίας λαϊκών νοικοκυριών με απαγόρευση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας.
- Τέλος, ο ΣΑΔΑΣ Τμ. Αττικής, με βάση προηγούμενη απόφαση της Γενικής του Συνέλευσης, καλεί τα μέλη του να συμμετάσχουν στη συγκέντρωση σωματείων και φορέων στο πλαίσιο των Διεθνών Ημερών Δράσης για τη Στέγαση (Housing Action Days), που θα γίνει φέτος στην Αθήνα την Παρασκευή 27 Μάρτη και ώρα 18:00, στον χώρο μπροστά από τα Προσφυγικά στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας.
Αριστερή Κίνηση Εργαζόμενων Αρχιτεκτόνων 