Ζητήματα κατοικίας στη συγκυρία της κρίσης: «Ni gente sin casa, ni casas sin gente»

επιστροφή στο πατρικό

Αυξάνονται συνεχώς οι νέοι που υποχρεώνονται να επιστρέψουν στην οικογενειακή εστία μη μπορώντας να αντεπεξέλθουν οικονομικά στην ενοικίαση και τη συντήρηση ενός διαμερίσματος. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2016, το ποσοστό των νέων 25-34 χρόνων που ζούσαν με τους γονείς τους ήταν 55% ενώ το αντίστοιχο του 2008, ήταν 48,2%. Πρόκειται για παιδιά-μεσήλικες που ως άνεργοι ή χαμηλά αμειβόμενοι εργαζόμενοι αναγκάζονται να επιστρέψουν στο πατρικό τους σπίτι, βιώνοντας μια προσωπική, λιγότερο ή περισσότερο προσωρινή, ήττα. Κάποιοι δεν έφυγαν ποτέ από το πατρικό, άλλοι γεύτηκαν την ομορφιά και τη χαρά να δοκιμάσουν να ορίσουν τη ζωή τους κι αναγκάζονται τώρα σε οπισθοχώρηση, με κουτσουρεμένες προσδοκίες. Οι δε συγκάτοικοι-γονείς λογικά δεν ευχαριστιούνται την αναγκαστική συγχώνευση των οικογενειών και τη συνεχή παράταση της ήδη καθυστερημένης ανεξαρτητοποίησης των ίδιων και των παιδιών τους. Η δυνατότητα άλλωστε του να επιλέγει ο άνθρωπος με ποιους θα συμβιώνει, όπως και κάθε δυνατότητα ορισμού της ζωής του, αποτελεί κατάκτηση ελευθερίας ιστορικής σημασίας. Υπό αυτή την έννοια, η σημερινή αναγκαστική διεύρυνση της οικογένειας που υπαγορεύεται από την ανάγκη της επιβίωσης είναι μια οπισθοδρόμηση επίσης ιστορικής σημασίας. Αν κι έχει μάλλον μόλις αρχίσει. Συνέχεια

Advertisements

Η αυτοκρατορία των ενοικίων

Foreclosure HouseΟι σύγχρονες εξελίξεις στον κλάδο των ακινήτων και των συνδεδεμένων παραγώγων στις ΗΠΑ και η επιχειρούμενη οριστική διευθέτηση των κόκκινων δανείων στην Ελλάδα.

Κώστας Βουρεκάς

Το παρακάτω άρθρο αποτέλεσε εισήγηση στην εκδήλωση με τίτλο «Η πολιτική για την γη και τα ακίνητα στην Ελλάδα της κρίσης – Στρατηγικές υφαρπαγής και απόπειρες αντίστασης» που διοργάνωσε η ΑΚΕΑ στις 19 Ιουνίου 2014, και δημοσιεύτηκε στο «Περιοδικό για τη διατάραξη της κοινής ησυχίας» στις 14 Ιουλίου 2014. 

Όπως είναι γνωστό, η διαδικασία που οδήγησε στην τρέχουσα οικονομική κρίση, είχε σαν σημείο εκκίνησης την κρίση στα ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια υψηλού ρίσκου (subprime loans) το 2007 στις ΗΠΑ. Η αδυναμία αποπληρωμής αυτών των δανείων, τα οποία απευθύνονταν στα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα του πληθυσμού, συντέλεσε στην εκκίνηση της κρίσης, ενώ τα χρηματοοικονομικά παράγωγα που είχαν δημιουργηθεί με βάση τα παραπάνω δάνεια, υπήρξαν το όχημα για την μετάδοση της κρίσης σε ολόκληρο τον κόσμο. Στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες, η κρίση και η αδυναμία αποπληρωμής των δανείων, είχε πολύ σοβαρές κοινωνικές συνέπειες, καθώς περισσότεροι από 10.000.000 άνθρωποι έχουν εκδιωχθεί από τα σπίτια τους (Gottesdiener, 2013). Το ποσοστό των κόκκινων δανείων στην περίπτωση των ΗΠΑ (όσα δεν εξυπηρετούνται από τρεις μήνες και πάνω), κορυφώθηκε κατά τη διάρκεια του τέταρτου τρίμηνου του 2009, όταν έφτασε το 9,7% του συνόλου (Perlberg & Gittelsohn, 2014).

Σήμερα, ο κλάδος των ακινήτων στις Ηνωμένες Πολιτείες, ζει το δικό του success story. Όπως και στην περίπτωση της Ελλάδας, η επιτυχία αυτή, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι έχει βελτιώσει την καθημερινότητα των πολιτών. Όμως σε αντίθεση με την Ελλάδα, η επιτυχία στις ΗΠΑ υποστηρίζεται επαρκώς από στατιστικά στοιχεία: οι τιμές των ακινήτων εμφανίζουν άνοδο και νέα κατασκευαστική δραστηριότητα έχει αρχίσει να εμφανίζεται, καθώς οι τιμές των κατοικιών έχουν φτάσει στα επίπεδα του 2004, αρκετά χαμηλότερα από τα υψηλότερα επίπεδα τιμών του 2006 πριν την κρίση αλλά και αρκετά υψηλότερα από τα χαμηλότερα επίπεδα του 2012 (S&P Dow Jones Indices, 2014). Επίσης το ποσοστό των κόκκινων δανείων (Non-Performing Loans – NPLs) έχει πέσει στο 5,4% (Perlberg & Gittelsohn, 2014). Ένας από τους μηχανισμούς που βρίσκονται πίσω από αυτή τη διαφαινόμενη ανάκαμψη, φαίνεται πως σχετίζεται και με τις εξελίξεις που αναμένεται να έχουμε στην Ελλάδα. Συνέχεια